FILSAFAT NI
HAGABEON,
HASANGAPON,
HAMORAON.
Tarsongon on ma
hatorangan na. Adong
do tolu poda
siingoton ni hita halak
batak na marojahan
tu Filsafat ni ‘Dalihan
na tolu’
1. Molo naeng ho
sangap, manang
mandapot
hasangapon, ingkon
manat ma ho
mardongan sabutuha.
Lapatan ni hata
‘ manat’ dison, i ma,
Lehon sangap tu
sipasangapon. Dok
‘ amang’ molo tu
siparamaon, ‘hahang’
tu siaparhahaon,
‘ anggia’ tu
siparanggion, Unang
bahen juguhan mu
tumimbo sian juguhan
ni siparhahaonmu,
nang pe tumimbo
pangkatmu manang
ummora ho. Unang
pajolojolohon ho
mandok hata manang
manjalo parjambaran,
ianggo disi do pe
siparamaonmu (udam
rupani). nangpe ho do
nian haha di partubu.
Angka i ma sijagaon di
na mardongan
sabutuha. Jala molo
tinurut poda i,
marsangap ma iba di
tonga tonga ni
dongan sabutuha jala
dengan sendirinya di
tonga ni masyarakat.
2. Molo naeng ho
gabe, manang
mandapat hagabeon,
ingkon somba/hormat
ma ho marhula hula .
Ianggo tu hita Batak
nunga boi dohonon
naung tapardaging
hon poda on. Sude do
hita batak mangakui
poda i, jala sai
tongtong adong taida
buktina. alai dibagasan
i , ala naung Kristen
hita, ndang boi bulat-
bulat hita songon
angka ompunta na
jolo mandok,
dibagasan tangan ni
hula hula i do
hagabeon. Ingkon
marondolan tuson do
hita, Ia na pasangap
hula hula na
manggohi patik
palimahon i do i, i ma
patik na manjanjihon
tua di tano on tu
angka na
mangulahonsa. Jala
hagabeon do antong
di etong hita Batak
tua nomor sada di
tano on.
3. Molo naeng ho
mamora elek ma ho
marboru., makdsudna,
unang bahen borumi
(helami) songon dak
danak na somal. na
boi asal surusuruon
parentaon, jala
paksaon di segala
waktu dan segal hal,
na boi songgak
songgak hon jala boi
juaon manurut
lomoniba, Ndang boi
songon i, Ingkon elek
do tong tong hataniba
tu nasida, Lambok jala
pantun binahen hata i
molo laho manuru,
dampor jala sorur
binahen pangkuling
molo mangido. Molo
tarpaksa ingkon juaon
pangidoan nasida ala
so tarpatupa iba,
unang muruk muruk
iba mandok, alai
ingkon mansai halus
do i dohonon ‘dengan
lagu yang
mengandung harapan’
Asa tung mardomu do
poda on tu poda na
dibuku na badia i,
‘ Hamu angka natoras,
unang gintali hamu
angka ianak hon
muna ’ Jadi molo elek
do iba marboru,
ndang tarjua so
holong roha ni boru
dohot hela i di iba, sai
na sarihonon nasida
ma iba, jala ndang
loasonna iba huma
susa. Ba i do antong
hamoraon na
singtong.
Horas
No comments:
Post a Comment
Jika mau memberi tanggapan/komentar, di mohon dengan tulisan dan bahasa yang sopan dengan identitas yang jelas, jika identitas tidak jelas tidak akan ditanggapi.